“Oorlog en hebzucht”
Met die woorden zou ik de oorzaken van de kredietcrisis omschrijven.
Herinner je je nog die ene dinsdag?
De beurs was al een tijdje in crisis, want die internet bedrijven bleken toch niet eindeloos te groeien. Een groot deel ging over kop en allerlei schandalen werden ontdekt in de financiële wereld. Toch herinneren we ons die dag niet daarom, maar wel omdat we op die dag de naam Al-Qaida leerden kennen.
In de Verenigde Staten was er niet alleen paniek over de veiligheid van het land, maar al heel snel werd duidelijk dat 9/11 economisch heel veel schade kon aanrichten.
De Amerikaanse top was bang dat de slechts financiële toestand drastisch zou verergeren. En gaven de Amerikanen de volgende boodschap mee:

President Bush en zijn adviseurs zetten hierna een koers in om het land niet in een recessie te laten gaan. Alle registers werden opgetrokken.
Alan Greenspan, de toenmalige voorzitter van de FED (Amerikaanse Centrale Bank), mocht de rentevoet brengen naar 1% (!) om de kredieten goedkoop te maken. Zodat bedrijven en consumenten gemakkelijker konden lenen. Hierdoor kon Wall Street goedkoop geld lenen met als gevolg dat Hedge Funds en overname fondsen hun gang konden gaan. Maar ook de gemiddelde Amerikaan deed lustig mee in dit spel. Hij of zij kocht namelijk huizen, want die werden altijd maar duurder. Ook mensen die eigenlijk niet in staat waren om die lening af te betalen, kochten zich een huis. Want de bankier raadde hen dit zeer sterk aan.
Op sommige plaatsen ging men zelfs zo ver, dat je bij aankoop van een huis, kon lenen voor meer dan 100% van de waarde van het huis. Je kreeg dus bij aankoop van een mooi huis er bijvoorbeeld nog 20 00 USD “shopping money” bovenop!
Zoiets klinkt toch te goed om waar te zijn niet?
De banken die deze leningen uitgaven hadden allemaal nog een zeer creatief speeltje uitgevonden: namelijk “herverpakte leningen”
Ze bundelden allerlei soorten leningen, die verkochten ze massaal aan andere banken over de hele wereld. Maar niet alleen banken kochten zich vol met deze leningen, ook pensioenfondsen en allerlei andere beleggingsfondsen hadden dit soort producten op hun balans staan. Zodat na een tijdje niemand meer precies wist welke leningen achter welke producten zaten.
Aan de andere kant gingen de Republikeinen twee dure oorlogen aan. Dit in combinatie met de grote belastingverlagingen voor de rijkere burgers maakten dat er een enorm gat ontstond in de Amerikaanse begroting.
Dit sprookje bleef duren tot midden 2007. Er waren al vele signalen gepasseerd dat er iets fundamenteel fout was aan het gaan. (zie deze grafiek)
De Amerikanen zaten namelijk al vol schulden voordat 11 september ons wereldbeeld bijstelde. Met nog meer schulden werd blijkbaar de rekening uitgesteld naar later…
Ook Europa kunnen we helemaal niet vrijpleiten van dit gehele gedoe, want wij als Europeanen hebben dit spel gewoon meegespeeld. Akkoord we overdreven niet zo erg in allerlei leningen en financiële producten, maar we deden (bewust?) toch mee. Zeker de Europese Centrale Bank moet dit hebben zien aankomen.
In 2007 begon deze bubble dus te barsten, maar de echte uiteenspatting gebeurde pas dit jaar. Overal ter wereld moet de overheid banken redden met zoveel miljarden dat je je er totaal niets meer kan bij voorstellen.
Maar een andere oplossing is er niet denk ik. Als je (teveel) banken laat vallen, dan stort het hele financiële systeem in elkaar. Ongetwijfeld stort dan onze hele Westerse economie mee in elkaar.
Een grondige schoonmaak, op alle lagen van de financiële sector, met achteraf een duidelijke en strenge controle, kan veel goed maken.
Vergelijk het met een hartpatiënt. Nadat hij een lichte hartaanval heeft gehad, helpt de dokter hem met allerlei pillen.
Maar als na die aanval geen gezondere levensstijl volgt, dan kan de volgende hartaanval wel eens fataal zijn.
President Obama of President McCain zal zijn handen vol hebben met deze rotzooi op te ruimen.
Ook onze Europese leiders zullen een tandje moeten bijsteken om dit in de toekomst te vermijden.
Hopelijk laat men het systeem eens goed uitzieken en pakt men de oorzaken aan, want pijnstillers alleen maken de patiënt niet beter.
Andere interessante links:
[...] 3 boeken over de kredietcrisis Nov.22, 2008 in Actueel, Banken in crisis De kredietcrisis is niet zo heel gemakkelijk om uit te leggen. Sommige oorzaken hebben we al een tijdje terug proberen te achterhalen. [...]
[...] je nu ons van oktober over de oorzaken van de kredietcrisis leest, is het leuk om vast te stellen dat onze vaststellingen niet zo heel veel verschillen van die [...]
Hallo! Interessant verhaal. Kunt u misschien vertellen hoe u aan die grafiek bent gekomen van ‘debt versus savings’ ?