Klik hier voor het interview

Hieronder de belangrijkste quotes:

• Centrale banken zullen nooit meer het monetaire beleid aanscherpen, alleen printen, printen en printen.
• Bubbles waren altijd in een sector of regio in de 19e eeuw, maar door het loslaten van de goud standaard zijn deze concentratie afgelopen.
• De komende 3-5 jaar zullen zeer volatiel zijn.
• Onze fiscale situatie is veel slechter dan we doen geloven; totale schuld (publieke en private) als percentage van het BBP, het tellen van niet-gefinancierde passiva is een verbazingwekkende 800% van het BBP, meer dan het dubbele van dit in 1929
• De autoverkopen zijn hoger in groeilanden (china, Brazilie…) dan in het westen.
• Iedereen ziet de groeilanden nog als het arme neefje, maar aangezien daar 80% van de mensen leeft zal de consumptie gigantisch zijn
• Iedereen zou 50% van zijn vermogen moeten inversteren in groeilanden.

Z’n groep bestaat, en het is het openingsverhaal waar Monish Pabrai zijn boek mee opent.

De Patels, een van oorsprong Indische kleine bevolkingsgroep, moesten in het begin van de jaren 70 vluchten, een deel kwam terecht in de VS.

Ook Papa Patel, deze man had een vrouw en drie tieners en was met hen gevlucht naar de VS. Ze kwamen terrecht in een klein stadje ergens in de VS. De bezittingen die ze bij hadden waren een paar duizend dollar waard. Niet genoeg om lang van te overleven. Dus moest Papa Platel werk vinden, niet gemakkelijk begin jaren 70 tijdens een zware recessie en met een serieuze taalhandicap.

Hij had de keuze om te gaan werken aan het minimumloon, amper genoeg om zijn familie te voeden.

Maar hij merkte ook op dat de motelindustrie in een zware crisis was beland. De Amerikaanse motels hadden zwaar te lijden onder de recessie en de hoge olieprijzen toen. Daardoor gingen veel motels op de fles en werden er veel gedwongen verkocht door de bank. (klinkt actueel niet?)

De banken hadden ook door dat nu verkopen eigenlijk geen optie was. Daardoor was het voorstel van Papa Platel zeer interessant, hij bood $ 5000 en leende de rest ($45 000) van het geld van de bank. Met als onderpand het motel zelf natuurlijk. De bank had zo een betere situatie dan een gedwongen verkoop, en Papa Platel had een motel voor $ 5000.

Het motel bood direct werk voor hem en zijn vrouw en in de vakantie en weekend ook voor zijn kinderen. Mooi meegenomen was dat je er gratis kon wonen, dus werd de huur of hypotheek ook al uitgespaard. De Platels leefden zeer sober en deden bijna alles zelf in hun hotel. Daardoor konden ze overleven met lage motel prijzen. Maar lage prijzen, die leiden ook tot een hogere bezettingsgraad en dat is meestal meer winst.

Reken even mee: zijn motel met 20 kamers, aan een prijs van $ 12 – $13 per dag en 50 tot 60% bezettingsgraad, leverde hem $ 50 000 omzet op per jaar. Met een intrestvoet van 11% moest hij $ 5000 intrest afbetalen per jaar en $ 5000 voor het kapitaal. Reken ook nog op $ 10 000 aan motelkosten (lakens, verwarming, herstellingen,…) En z’n $ 5000 aan levensonderhoud voor zijn gezin.Na de belastingen en alle kosten houdt hij zo dus $ 15 000 over. Na het eerste jaar! Niet slecht dus, met slechts $ 5000 als investering. En die $15 000 is slechts voor het eerste jaar.

Houd er ook rekening mee dat de recessie van tijdelijk aard is, en dat het in de toekomst bijna zeker rooskleuriger gaat worden.

In vergeljking met zijn job aan minimumloon, zou hij maar $ 6000 per jaar verdienen. En zou hij nog huur moeten betalen.

Kortom hij had niet zo veel te verliezen met zijn $ 5000 investering, maar wel enorm veel te winnen.

En dat is waar het hele boek om draait, soms vind je investeringen waar je duidelijk je HEEL veel mee kunt winnen en de maximale verlies is je inleg.

De lotto is z’n voorbeeld: inleg een paar euro, winst? Miljoenen.
Maar iedereen weet dat de kans op winst bij de lotto  heel klein is.

In het boek “The Dhandho Investor” legt Pabrai je uit dat er ook investeringen bestaan, waar de winstkansen zo hoog zijn, dat je wel dom bent om niet je “gokje” te wagen. Een zeer berekende gok uiteraard, want je wil geen geld verliezen.

Peter Lynch behaalde met het Magellan Fund enorme winsten. Hij wist gedurende 13 jaar een gemiddelde winst van 29% per jaar te behalen. Onder hem groeide het fonds van 18 miljoen dollar in 1977 tot 14 miljard dollar in 1990. Sindsdien houdt hij zich bezig met vooral liefdadigheid.

Maar wat ik hier wil stellen is dat mij één ding is bijgebleven uit zijn boek. “Kijk rondom je heen!” Als hij ging winkelen met zijn vrouw en kinderen, had hij niets liever dan dat ze hem vertelden welke winkels en merken op dat moment “hot” waren. Met z’n lijstje ging hij dan achteraf controleren of het aandeel beursgenoteerd was en wat de waardering was.

Sta jij daar als belegger ook bij stil?
De aandelen die je in bezit hebt, produceren die consumentengoederen? Zo ja, koop je die  dan zelf? Kijk goed wat er leeft, daarmee kan je heel veel leren. Ook als belegger.

Wat Lynch soms ook deed was een praatje slaan met verkopers in supermarkten. Hij vroeg ze dan of product x of y goed verkocht. En waarom! Verkopers in supermarkten weten namelijk zeer snel of een product aanslaat of niet. Met die extra info heb heb je een trend, die je kan gebruiken om verder informatie te gaan opzoeken over aandelen.

Ik heb dat ook al eens enkele malen gedaan. Lopend door de winkelstraat nam ik mezelf voor om fictief eigenaar te worden van één merk. Op die manier let je niet alleen op het product zelf, maar kijk je bijna automatisch ook naar wat andere mensen doen. Reacties die je hoort, …

Het echte werk begint dan meestal thuis. Is dat bedrijf beursgenoteerd? Is het een belangrijk product voor de groep? Hoe zit het met de waardering? Enz.

Geheel tegen de manier van Buffett in wordt een deel van de overname gedeeltelijk betaald met aandelen van Berkshire. Speciaal aan Berkshire aandelen is dat ze nooit gesplitst zijn geweest. Tot voor kort dan toch. De originele aandelen de A-stocks zijn dat nog steeds niet met 114 950,00 dollar per aandeel. Maar de B-aandelen (zonder stemrecht) zijn onlangs gesplitst en hebben nu een waarde van 76,69 dollar per aandeel. Het zijn dan ook die aandelen die Buffett gebruikt om Burlington over te nemen.

Vanavond na het sluiten van de Amerikaanse beurs is de overname rond. Die overname heeft nog een positieve bijwerking voor Berkshire. Omdat het aandeel van Burlington genoteerd was in de S&P 500 index en dus nu verdwijnt, neemt gigant Berkshire die plaats in. Berkshire is namelijk tot nu toe het grootste bedrijf in de VS dat niet in die S&P 500 voorkomt. De reden is/was dat de aandelen van Berkshire niet zo veel verhandeld worden gezien de grootte van het bedrijf. Berskhire aandeelhouders zijn namelijk heel trouw aan hun aandelen. Ook de hoge prijs van de aandelen zorgde er voor dat er minder handel was rond het bedrijf van Warren Buffett. Nu verandert die situatie dus gedeeltelijk, hoewel de trouwe fans hun aandelen niet snel los laten. Omdat Berkshire een plaats krijgt in de S&P 500 moeten fondsen die de S&P 500 volgen ook een evenredig percentage Berkshire aandelen kopen.

Geschat wordt dat die fondsen tussen de 6,9% en 8,6% van Berkshire moeten kopen de volgende dagen. Dat lijdt ongetwijfeld tot hogere prijzen. Nu zit dit nieuws al gedeeltelijk in de koers verwerkt. Toch zou Berkshire volgende weken nog wel eens een extra spurtje kunnen maken. Misschien wel dat het aandeel begin volgende week lichtjes zakt omdat de speculanten dan hun aandelen verkopen. Lang zal die dip niet duren omdat er een zeer grote vraag zal zijn van de fondsen. Pure vraag en aanbod theorie in actie dus.

Ikzelf heb deze week wat speculatief aandelen Berkshire gekocht. Niet zo  heel value investing van mij, maar ik hoop met een beperkt risico hier een pak meer de verdienen dan spaarrekeningen doen vandaag.

The Intelligent Investor, het bekendste boek van Graham, is namelijk een absolute aanrader voor alle beleggers.

Er zijn verschillende manier van beleggen, maar eentje is een beetje anders, maar o zo makkelijk.

Met de rare sprongen die de beurs nu maakt, klinkt deze manier van beleggen wel zeer verleidelijk.

Ik heb het hier over indexbeleggen. De man die als “vader van het indexbeleggen” wordt beschouwd is John C Bogle. Hij starte in 1974 The Vanguard Group.
Hij stelt dat door “de hele index” aan te kopen, je verschillende voordelen hebt:

• Je moet je geen zorgen maken over risicospreiding, want je geld is gespreid over alle aandelen (van de aangekochte index)
• Je aankoop/verkoopkosten zijn minimaal. Deze kunnen zeer hoog oplopen als je (te)veel transacties doet. Zelfs bij goedkope onlinebrokers zoals BinckBank lopen die kosten na een tijdje enorm op.
• Je geen tijd meer moet verdoen door het zoeken naar de beste aandelen of beste fondsen.

Je hebt natuurlijk nu al door dat met deze beleggingsstijl je exact het rendement gaat behalen dan de index waar dat je in belegt. Maar als je weet dat zeer veel particuliere en professionele beleggers dat rendement niet eens halen is het misschien nog zo slecht niet.

In een zeer interessant boekje dat hij heeft geschreven “The Little Book of Common Sense Investing” gaat hij dan ook wild tekeer tegen beleggen in fondsen en aandelen. Behalve natuurlijk als je belegt in indexfondsen met een zeer lage beheerkost. Precies waar zijn bedrijf The Vanguard Group mee is groot geworden.

Enkele voorbeelden uit zijn boekje:

• “Waarom de fondsen kopen die de afgelopen periode beter hebben gedaan? Is dat een garantie dat ze het in de toekomst ook gaan doen? “
• “Sterren (die fondsen waarderen voor hun prestaties) zijn zelden sterren, meestal zijn het slechts kommeten.”
• “De meerderheid van beleggers zouden tevreden moeten zijn met een redelijk goede return met een defensieve portofolio.” Ook Grahm stelt dit in The Intelligent Investor.
  

Hij stelt ook dat op korte termijn NIEMAND de markt kan voorspellen, als dat toch lukt, is het met geluk. Maar op lange termijn kan je wel enkele conclusies trekken.

Dat is ook wat dat we met SlimmeBeleggers proberen. Op korte termijn kan je de markt niet voorspellen. De value investing aanpak die we nastreven, gaat er wel van uit dat je beter resultaten kunt behalen dan “de beursindex”.

Een bank waar dat je in Nederland aan indexbeleggen kan doen is met de .

Hij stelt dat men de bankencrisis verkeerd aanpakt.

Pabrai’s grote voorbeeld is Warren Buffett, dat schreef hij in zijn boek “The Dhando Investor”. Maar ook is hij geïnspireerd door het zakengevoel van de Patels, een volk uit India. De Patels’ zakengevoel ga ik nog een andere keer beschrijven, maar een ding kan ik al zeggen: ze kenden Buffett niet, maar hun stijl is zeer gelijkaardig.

Als Mohnish Pabrai nog een aantal jaren dit rendement kan behalen, dan behoort hij zeker bij het clubje superbeleggers dat onze wereld rijk is. Maar sinds half 2007 gaat het enorm bergaf met zijn beleggingskunsten.

De afgelopen 12 maanden is zijn vermogen volgens Gurufocus.com met 46% gedaald!
Nu zijn er altijd wel slechte tijden voor alle beleggers, want zelfs Warren Buffetts fortuin gaat nu achteruit. (volgens die site: 9% op 12m) Maar alles bijna laten halveren op 12 maanden? Dat moet pijn doen.

Pabrai heeft een gedeelte van zijn vermogen verloren door Delta Financial, een Amerikaanse financiële instelling die zo goed als failliet ging door de kredietcrisis. Maar ook zijn andere aandelen schitteren niet meer. Sears Holdings, de groep boven een Amerikaanse supermarktketen, doet het niet zo goed. Waarschijnlijk is dat aandeel wel ondergewaardeerd, maar ook hier heeft men het zeer moeilijk om zich stand te houden in de economische crisis. En ook Pinacle Airlines vliegt niet meer zo hoog als vroeger.

Mohnish Pabria was dus zeer goed bezig, maar de toekomst zal uitwijzen of hij zich hiervan kan herpakken.

Het is pas als je verschillende jaren aan een stuk een hoge return kan behalen dat je met de absolute top mag meedoen.